Naar de dokter
In het dagelijks leven wordt ik soms herinnerd aan de subtiele en niet zo subtiele verschillen tussen de Verenigde Staten en Nederland. En soms merk ik het verschil niet meer.
Een verschil dat je niet over het hoofd kan zien is de medische zorg. Sommige verschillen zijn klein. Het is in Nederland bijvoorbeeld gewoon om mensen te groeten als je de wachtkamer van je huisarts binnenkomt, maar dat doet men hier niet (wat op zich gek is, want Amerikanen mogen graag een praatje maken). Het is hier ook gewoon dat je gebeld wordt de dag voor je afspraak, wat ik een goede service vindt.
Ik heb ook gemerkt dat het een tijdje duurt voordat je een huisarts vindt die nieuwe patienten aanneemt, en met wie je op korte termijn een afspraak kan maken (nieuwe patienten hebben een lagere prioriteit). Ik heb ook wel verhalen gehoord van mensen die wat moeite hadden met het vinden van een huisarts in Nederland, maar het lijkt makkelijker, en je hoeft niet zo lang te wachten op een afspraak).
Hetzelfde geldt voor specialisten. Wachttijden voor specialisten zijn een bekend probleem in Nederland, maar ze lijken iets langer hier.
Een ander verschil is de houding van de patienten. Het systeem in de VS lijkt geevolueerd te zijn tot een punt waarop patienten als klanten worden gezien, klanten die tevredengesteld willen worden. Het wordt van patienten verwacht dat ze assertief zijn. Ze worden aangespoord door advertenties van pharmaceutische bedrijven, die mensen aanraden om “je dokter naar medicijn X te vragen”. Advertenties van deze bedrijven zie je ook in Nederland, maar ze komen hier veel vaker voor. Mensen lijken ook wat sneller naar de dokter te gaan.
Het grootste verschil is natuurlijk ziekekostenverzekering. Zo’n 16% van de Amerikanen (47 miljoen mensen) is niet verzekerd, en dit aantal wordt elk jaar groter. Ze hebben vaak geen ziektekostenverzekering omdat ze het zich niet kunnen veroorloven. Dit is tragisch; in een welvarend Westers land als de VS lopen miljoenen mensen het risico om torenhoge medische rekeningen gepresenteerd te krijgen, en ze dan niet te kunnen betalen. Het is hier niet ongewoon dat mensen failliet gaan en zich bankroet moeten verklaren vanwege medische kosten. Wat ook gebeurd is dat mensen het naar de dokter gaan zo lang mogelijk uitstellen, omdat ze het niet kunnen betalen, zodat hun medisch probleem ernstig is tegen de tijd dat ze dat uiteindelijk wel doen.
Laten we een vergelijking maken tussen de verzekeringskosten. In Nederland kost het basispakket zo’n 90 euro (125 dollar) per maand. De samenstelling van het basispakket wordt bepaald door de overheid, maar je verzekerd je bij een commerciele verzekeringsmaatschappij. De meeste items in het basispakket zijn 100% vergoed, zoals de huisarts, specialisten, en ziekenhuisbezoek. Kinderen onder 18 jaar zijn gratis meeverzekerd. Verzekeringsmaatschappijen zijn wettelijk verplicht om het basispakket aan iedereen aan te bieden. Leeftijd of medische geschiedenis van de persoon maken niet uit. De overheid maakt geld beschikbaar om het systeem mee te financieren (zoals b.v. de extra kosten die chronisch zieken en de gratis meeverzekerde kinderen met zich meebrengen). Werkgevers dragen 6.5% van het bruto inkomen van een werknemer bij, met een maxium van bijna 2000 euro per jaar. Als je eigen baas bent, is dit 4.5%, met zo’n 1400 euro als maximum. Een redelijk goed overzicht (in het Englels, maar met links naar de overheids websites) is te vinden op deze Wikipedia link
In de VS ben je in de beste situatie als je werkt voor een middelgroot tot groot bedrijf. De meeste van deze bedrijven zorgen voor ziektekostenverzekering voor hun werknemers. Dat doen ze niet allemaal, en niet voor alle werknemers; zo’n 60% van de arbeidsbevolking van de VS is op deze manier verzekerd. Bedrijven die voor ziektekostenverzekering zorgen, hebben een contract met een verzekeringsmaatschappij. Ze betalen gemiddeld ongeveer $4700 for een individuele werknemer, en $13000 voor dekking voor de hele famile van een werknemer. De werknemer zelf betaalt gemiddeld zo’n $65 per maand voor een eigen verzekering, en ongeveer $275 voor een hele familie. Hier is een overzicht van de kosten van ziektekostenverzekering verzorgd door werkgevers in 2008.
Voor mensen die hun ziektekostenverzekering zelf moeten betalen, lopen de kosten uiteen. Het hangt er sterk vanaf waar je woont, hoe oud je bent, en hoe gezond je bent. Als je jong en gezond bent, dan kan je in een staat als North Dakota voor jezelf een ziekekostenverzkering afsluiten voor $70 per maand. Als je ouder bent, gezondheidsproblemen hebt of hebt gehad, en je woont in een ‘duurdere’ staat zoals New York, dan kan het sterk oplopen, tot b.v. $600 per maand. Voor een familie begin je met zo’n $275 per maand in een goedkope staat (en als je geen bestaande problemen hebt). Maar gemiddeld is het veel meer, en het kan oplopen tot zo’n $1200 per maand in een duurdere staat (waar de kosten van het levensonderhoud beter te vergelijken zijn met Nederland).
Op het eerste gezicht lijkt de verzekering die je door je werkgever wordt aangeboden in de VS een situatie die beter is dan in Nederland, omdat het voor de werknemer iets goedkoper is. Maar, je moet rekening houden met een aantal dingen. Slechts 60% van alle werknemers in de VS heeft ziektekostenverzekering via zijn werkgever; je verzekering zelf regelen is veel duurder. Tevens zijn de kosten voor de werkgever veel hoger dan in Nederland. De dekking is veel beter voor Nederlandse ziektenkostenverzekeringen. Het standaard bedrag voor eigen risico in Nederland is 155 euro ($225), in de VS is meestal veel meer (tot zo’n $2000 voor zelf geregelde verzekering, en dit getal omlaag krijgen resulteert uiteraard in een nog hogere premie). Het basispakket in Nederland dekt de meeste dingen 100%, verzekering in de VS dekt eenvoudige dingen meestal 80-90%. Dus aan het einde van de dag, betaal je altijd meer, ook al is je premie niet zo hoog.
Er zijn meer verschillen. Zoals ik tevens eerder opmerkte, is je gezondheid in heden en verleden niet van belang voor het basispakket in Nederland. In de VS leiden bestaande problemen met je gezondheid tot veel hogere premies voor zelf geregelde verzekering, of zelfs tot een weigering iemand te verzekeren. Ik heb ook meerdere verhalen gehoord over mensen wiens verzekering werd opgezegt omdat ze te duur waren. Voor de meeste hulp of hulpmiddelen is er geen eigen bijdrage, maar dat is meestal wel het geval in de VS, zelfs voor een eenvoudig bezoek aan de huisarts. Als je hier je baan kwijtraakt, ben je ook je ziektekostenverzkering kwijt. Dit kan tot vervelende situaties leiden: je kan niet aan een nieuwe baan beginnen omdat je ziek bent, en je kan je geen ziektekostenverzekering veroorloven omdat je geen baan hebt. Een recent onderzoek toonde aan dat veel mensen in de VS niet graag van baan verwisselen of niet voor zichzelf willen beginnen, omdat ze bang zijn hun ziektekostenverzekering kwijt te raken.
Met andere woorden, het Nederlandse systeem komt veel beter uit de bus. Ik zeg niet dat het Nederlandse systeem perfect is. Het heeft zijn problemen, en ik maak me zorgen over de toenemende invloed van verzekeringsmaatschappijen. Maar de verschillen met de VS zijn groot.
Terug naar mijn eigen ervaringen. Het kostte mij moeite om er aan te wennen dat ik mijn portemonnee moest trekken als ik bij de huisarts kwam, of de apotheek, of het ziekenhuis. “Mensen moeten hier betalen voor basiszorg?” Ik ben er ook niet aan gewend me zorgen moeten te maken of een dokter je verzekering wel accepteert. Tenslotte was ik verbaasd dat de verzekeringsmaatschappij van te voren goedkeuring moest verlenen aan zoiets simpels (en in mijn geval erg noodzakelijks) als een coloscopie. Het lijkt er op dat de verzekeringsmaatschappijen een grote vinger in de pap hebben. Dat is merkwaardig; als je een gediplomeerd medicus bent, dan weet je wat noodzakelijk is om een patient te behandelen, zou je denken. Blijkbaar niet volgens de verzekeringsmaatschappijen in de VS. Als je vervolgens de rekeningen ziet, vraag je je ook af waar het geld heengaat. De medische staf lijkt het in elk geval niet te krijgen.
Er kan veel meer worden gezegd over dit onderwerp. Op het moment proberen de Obama regering en de Democraten een nieuwe ziektekosten wet voor te bereiden en aan te nemen. Ik ben pessimistisch over de kansen van echte hervorming. Het zou erg jammer zijn als het niet zou lukken. De situatie omtrend ziektekostenverzekering in de VS is een moderne Westerse staat onwaardig.