Morele leegte
[this post available in Dutch only]
De formering van een regering van CDA/VVD met gedoogsteun van de PVV is mislukt. De morele bezwaren van 3 CDA-fractieleden hebben er uiteindelijk toe geleid dat de onderhandelingen zijn afgebroken.
3 CDA-fractieleden. Dus daar kwam het op neer. 31 VVD fractieleden vonden het prima. 18 CDA-fractieleden vonden het ook prima. Zij vonden het geen probleem om een akkoord te sluiten met iemand die een grondrecht als de vrijheid van godsdienst ernstig wil inperken. Of eigenlijk afschaffen, want hoe leg je anders het verbieden van de Koran uit?
Wat bijna nog schokkender is dan de standpunten van Wilders is de volstrekte morele leegte van de mensen die een akkoord met hem wilden sluiten. Als je een akkoord met hem sluit, vooral een gedoogakkoord, dan zeg je dat alles wat hij zegt binnen de grenzen van het acceptabele liggen. Je zegt dat het geen probleem is dat hij 850000 Nederlanders in een hoek drukt en over een kam scheert met terroristen. Je vindt het geen bezwaar een akkoord te sluiten met iemand die het heeft gehad over het neerschieten van demonstranten. Enzovoorts.
Al tijdens de campagne was het duidelijk dat de VVD geen enkel probleem had met de standpunten van Wilders. Ik heb Mark Rutte er nooit op kunnen betrappen dat hij morele bezwaren had. In eerste instantie dacht ik dat het de VVD voornamelijk te doen was om de kiezers. Maar zelfs na de verkiezingen werden er geen bezwaren genoemd. Integendeel, de VVD leek nog enthousiaster over regeren met de PVV dan Wilders zelf.
En dan het CDA. Gedurende de campagne werd er vanuit het CDA nog wel bezwaar gemaakt tegen de standpunten van Wilders. Niet alleen door lijsttrekker Balkenende, maar ook door Verhagen. Na in eerste instantie de boot af te hebben gehouden, was blijkbaar een verklaring dat ze over de Islam van mening verschilden met Wilders genoeg. Dus dat is het. Iets fundamenteels als de godsdienstvrijheid werd afgedaan als een meningsverschil dat een akkoord niet in de weg hoefde te staan. Morele leegte.
Waarom heeft de VVD (op een enkeling na) geen streep getrokken? Waarom kwam het binnen het CDA aan op 3 kamerleden?
Ik denk dat een belangrijke drijfveer was dat er een groot verlangen was bij de VVD en in mindere mate het CDA naar een rechtste regering, in combinatie met een rancune tegen links. Een zeer veelzeggend moment was toen Rutte’s woordvoerder de term “Linkse Kerk” gebruikte. Daar spreekt rancune en bijna haat uit. Het is een term die meestal werd gebruikt door Wilders-aanhangers. Maar blijkbaar is de term binnen de VVD ook normaal. De boodschap was duidelijk: we gooien het liever op een akkoord met Wilders dan met “links” te regeren. Een akkoord sluiten met iemand die basisrechten niet respecteert: geen probleem. Alles is beter dan samenwerken met links.
Het is vanzelfsprekend dat je een regering wilt vormen met een beleid dat dichtbij je eigen programma ligt. Natuurlijk. De linkse partijen zouden dat ook als de beste optie zien als ze een meerderheid hadden. Maar dit ging veel verder. Er is zo’n afkeer van links bij vooral de VVD dat ze liever een akkoord sloten met Wilders. En er was ook al een mondeling akkoord met de SGP, waarbij het niet verder liberaliseren van de euthanasie (toch een belangrijk punt in de liberale beginselen) was overeengekomen. Alles is beter dan samenwerken met links.
Er is nog iets anders aan de gang. In de media hangt al een tijdje een sfeer waar wat Wilders zegt nog zo erg niet is. En, zo gaat de redenering, veel mensen stemmen op hem, dus dan mogen we daar niet te hard over oordelen. En je mag die 1.5 miljoen Wilders kiezers vooral niet negeren, is een veelgehoord argument. Dat is volslagen belachelijk. Inderdaad, 16% heeft op Wilders gestemd. Tellen die stemmen soms dubbel? 84% heeft NIET op Wilders gestemd. Als je zo gaat redeneren moeten *alle* partijen in de regering. Mensen hebben op hun gestemd, en die mag je niet negeren, nietwaar.
Ten tweede maakt niet uit hoeveel mensen iets vinden, dat veranderd niets aan de inhoud. Wilders had 16% van de stemmen. In 1940 vond 17% van de Amerikaanse bevolking de Joden een bedreiging van het land. In maart 1933 haalde de NSDAP van Hitler bijna 44% van de stemmen in de verkiezingen. Meer dan 17 miljoen Duitsers stemden op hem. Als de redenering is: hoe groter het aantal mensen dat een mening ondersteund, hoe meer je hem moet accepteren, nou, dan hebben de Duitsers blijkbaar juist gehandeld in 1933, en moeten we hun mening respecteren.
Blijkbaar zijn morele grenzen in Nederland voor velen aan de politieke rechterkant een gepasseerd station. Morele bezwaren zijn uit de mode. Voormalige CDA bestuurders die bezwaren uitten werden bijna minachtend aan de kant gezet als zeurende oudjes. Binnen de VVD was al bijna helemaal geen discussie. De SGP, die beweert zich te baseren op Christelijke waarden, vond het ook prima. Gelukkig was er aan Christelijke kant ook nog de ChristenUnie, die wel een duidelijke streep trok.
Ik ben bang dat er een grens is overschreden, en dat de weg terug moeilijk zal zijn. Maar ach, ik ben maar een ouderwetse zeurpiet.